w w w.h u m i x v n. c o m  - Nhịp cầu giữa nhà nông và các nhà khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp - w w w.h u m i x v n. c o m
English  
 

Kỹ thuật canh tác


Một số sâu bệnh hại chính trên Cây Bưởi

 

 

 Tiến sĩ Bùi Xuân Khôi
 Phó Viện Trưởng Viện Cây Ăn Qủa Miền Nam

I.  SÂU:
Sâu vẽ bùa: Phyllocnistic citrella Stainton
Thành trùng là loại bướm đêm nhỏ dài khoảng 2mm, cánh đều có rìa lông dài màu vàng ánh bạc. Sâu gây hại quanh năm, tập trung nhiều vào các đợt đọt non trong mùa khô.
Sâu non sau khi nở đục thành những đường hàm dưới lớp biểu bì và ăn phần nhu mô diệp lục, đường đục ngoằn ngoèo trên lá cây nên được gọi là sâu vẽ bùa. Sâu vẽ bùa còn là nguyên nhân lây lan bệnh loét trên cam quýt do vi khuẩn Xanthomonas campestris pv. Citri.
Phòng trừ:
Tỉa cành và bón phân thích hợp để các đợt ra đọt tập trung để hạn chế sự lây nhiễm liên tục trong năm.
Nuôi kiến vàng Occophylla smaragdina.
Tạo điều kiện thích hợp cho ký sinh phát triển để hạn chế sâu hại.
Khi mật độ sâu quá cao mới nên dùng các loại thuốc BVTV để phun.
Phun dầu khoáng nồng độ 0,25-0,5%, phun khi cây vừa nhú đọt non, dầu được phun đều phủ khắp tán cây, phun đợt 2 vào 7-10 ngày sau.
Rầy mềm: (Gồm nhiều loài như Toxoptera ctricida; Toxoptera aurantii; Aphis gossipii; Aphis citricola…)
Rầy mềm thuộc loài chích hút có cơ thể nhỏ và mềm dài khoảng 1,7-2mm. Chúng gây hại trên các đọt non và lá non, làm lá không phát triển được và biến dạng, nhỏ và cứng.
Khi gây hại rầy còn tiết ra mật đường, tạo điều kiện cho nấm bồ hóng Nodium citri phát triển, rầy còn là môi giới truyền bệnh Tristeza cho cam quýt.
Phòng trừ:
Tưới nước đầy đủ trong mùa nắng để làm tăng ẩm độ vườn.
Phun thuốc khi cần thiết, có thể dùng một số loại thuốc: Decis, Peran, …
Trồng cây sạch bệnh.
Không nên trồng các cây kiểng họ cam quýt trong vườn như cần thăng, nguyệt quế, kim quýt gần vườn cam quýt, nhất là vườn sản xuất giống.
Rầy chổng cánh:
Đây là loài phổ biến và quan trọng ở Đông Nam Á gây hại bằng cách chích hút trên đọt non và lá non, là môi giới truyền bệnh vàng lá Greening trên cam quýt.
Thành trùng có kích thước 2,5-2,8mm, cơ thể có màu xám nâu, đầu nhọn, trên cánh có những đường vân trắng xám, khi đậu cơ thể tạo góc nhọn với mặt lá.
Phòng trừ:
Trồng cây chắn gió bao chung quanh vườn tạo thành vành đai ngăn chặn rầy di chuyển từ nơi khác đến.
Tỉa cành và bón phân thích hợp để điều khiển các đợt đọt non ra tập trung để phun thuốc phòng trừ.
Nhổ bỏ những cây bệnh vàng lá đem tiêu hủy để loại trừ nguồn bệnh lây lan sang những cây khỏe.
Tạo điều kiện ong kí sinh phát triển.

Phun thuốc BVTV tập trung vào những đợt ra đọt non sau những cơn giông.
Nhện: (Gồm nhiều loài Nhện trắng Polyphagotarsonemus latus; Nhện vàng Phyllocoptruta oleivora).
Nhện có thể gây hại trên nhiều bộ phận của cây như lá trưởng thành (nhện đỏ), lá non (nhện vàng), và trái non (nhện trắng, nhện vàng). Đối với lá non khi cây bị gây hại làm cho lá bị biến dạng, đối với lá trưởng thành làm cho lá bị vàng và rụng sớm, đối với trái non và trái trưởng thành khi bị hại làm hư lớp biểu bì vỏ trái được nông dân gọi là da lu, da xám.
Phòng trừ:
Tưới nước đầy đủ trong mùa nắng để làm tăng ẩm độ vườn.

Phun thuốc BVTV khi cần thiết.
Phun dầu nồng độ 0,5-1%, phun trải đều trên các bộ phận của cây.
BỆNH HẠI:
Bệnh vàng lá greening: Đây là bệnh rất quan trọng trên cây có múi. Ở nước ta bệnh đã phát triển mạnh từ năm 1994, cho đến nay bệnh đang là trở ngại lớn nhất cho nghề trồng cây có múi.
Tác nhân của bệnh: Do vi khuẩn Gram âm có tên là Literobacter asiaticum, sống trong mạch libe của cây và không thể nuôi cấy được.
Triệu chứng: Triệu chứng đặc trưng nhất của bệnh là hiện tượng vàng lá lốm đốm. Triệu chứng này thấy rõ ràng hơn ở lá già. Ngược lại ở các chồi non thì biểu hiện của hiện tượng là vàng lá gân xanh. Khi cây đã bị nhiễm bệnh thì trên cây có nhiều cành khô trông rất xơ xác. Trái ở cây bị bệnh thường nhỏ.
Truyền bệnh: Bệnh có thể được truyền qua nhân giống hay qua trung gian truyền bệnh là rầy chổng cánh Diaphorina citri.
Phòng trị: Những cây có triệu chứng bệnh mà không có giá trị kinh tế thì nên đốn bỏ để hủy diệt nguồn bệnh.
Trồng cây giống sạch bệnh, cách ly nguồn bệnh, trồng cây chắn gió xung quanh vườn.
Phun thuốc để trừ rầy chổng cánh Diaphorina citri vào gian đoạn ra đọt, lá non nhằm hạn chế việc lây lan truyền bệnh từ rầy hoặc sử dụng thiên dịch trừ rầy chổng cánh.
Bệnh loét:
Tác nhân:
do vi khuẩn Xanthomonas campestris pv. Citri.
Bệnh này rất thường gặp trên cây cam quýt. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện mùa mưa, ẩm độ không khí cao. Tốc độ lây lan của bệnh khá nhanh qua nước mưa và nước tưới.
Triệu chứng của bệnh:
Bệnh thường xuất hiện đầu tiên trên các lá non, cành non. Bệnh cũng gây hại nặng trên trái. Triệu chứng của bệnh đầu tiên là những đốm bệnh có màu vàng sáng nhỏ như vết kim châm trên các lá non, sau đó bệnh phát triển rất nhanh thành những vết bệnh màu nâu nhạt.
Phòng trị:Bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh đặc biệt là trong mùa mưa, bão kéo dài.
Cần ngăn chặn sự lây lan từ bên ngoài.
Vệ sinh vườn cây, cắt và tiêu hủy các bộ phận bị nhiễm bệnh.
Trồng ở mật độ thích hợp, tỉa cành tạo tán cho vườn cây thông thoáng.
Phun các loại thuốc BVTV để phòng trị.
Bệnh thối gốc chảy mủ (Do nấm Phytophthora sp):
Lúc đầu bệnh làm cho vỏ thân bị úng nước, thối nâu thành những vùng bất dạng; sau đó khô, nứt dọc, chảy mủ hôi. Cạo vùng vỏ bệnh gỗ bên trong cũng bị thối nâu. Bệnh lan dần lên trên hay thân chính và rễ cái. Cây bệnh có ít rễ tơ, rễ ngắn vỏ rễ thối và dễ tuột ra khỏi vỏ rễ nhất là ở các rễ con. Lá bị vàng nhất là dọc theo gân chính do thiếu dinh dưỡng. Các cành tược rồi đến các cành lớn bị chết dần làm cho cây bệnh xơ xác.
Bệnh ghẻ (Scab): Do nấm Elsinoe fawcetii gây hại.
Nấm thường tấn công trên cành non, đọt non, lá và quả non. Vết bệnh có màu nâu nhạt nổi lên. Dễ thấy nhất là triệu chứng trên lá, nấm làm lá biến dạng và có thể nổi thành mảng lớn. Trên quả và cành non cũng có vết bệnh tương tự. Vết bệnh ghẻ có quầng vàng xung quanh như vết bệnh loét.
Nấm bệnh này cũng làm thối trái nhất là trái ở gần mặt đất và thường thấy ở các vườn trồng dày.
Phòng trị:
Chọn giống chống bệnh hoặc ít nhiễm bệnh để làm gốc ghép.
Khi tháp cây không nên tháp quá thấp.
Khi trồng không đặt cây quá sâu.
Đất trồng phải ráo, thoát nước tốt.
Để ngăn ngừa bệnh trên trái nên chống đỡ các cành mang trái gần mặt đất để tránh va chạm đất.
Nên thường xuyên theo dõi để phát hiện bệnh sớm, cạo sạch vết vùng bệnh rồi bôi các loại thuốc BVTV chuyên trị. Thu gom rải vôi và chôn sâu các trái rụng do bệnh là biện pháp quan trọng để hạn chế bệnh lây lan./.

In trang này
Trở về trang trước Trở lên đầu trang
 
  Bản quyền thuộc Công Ty TNHH Hữu Cơ
Design by 2000-2003  Webmaster